Gündem

SGK’dan Süresinde Alınmayan Aylık veya Gelirler İçin Zamanaşımı Ne Kadar?

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan
alınması gereken zamanda alınmayan aylık ve gelirler için zamanaşımı süresi beş
yıl olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla hak sahipleri, zamanında almadıkları
aylık ve gelirlerini tahsil edebilmek için talepte bulundukları tarihten
itibaren beş yıl geriye dönük işlem başlatabilmektedir. Bununla birlikte bazı
yardım ve ödenekler de beş yıl zamanaşımı süresine tabidir. Bu nedenle SGK’dan
aylık ve gelirlerini beş yıl içinde almayanlar haklarını kaybetmiş
sayılmaktadır.

Hak sahipleri, gelir ve
aylıkların ödenmesinde beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Söz konusu beş
yıllık zamanaşımı süresi ise Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapılan talep tarihinden
itibaren geriye doğru gidilerek hesaplanmaktadır. Dolayısıyla SGK’dan beş
yıllık süreyi aşan gelir ve aylıklar hak düşmesi sebebiyle ödenmemektedir.

Bunun yanında geçmiş
dönemlerde, söz konusu beş yıllık zaman aşımı süresinin başlangıç tarihi olarak
SSK’da “hakkın doğduğu” tarih dikkate alınırken BAĞKUR’da ise “ölüm tarihi”
olarak kabul edilmekteydi. Ancak 2008 yılında, ilgili kanunda yapılan
düzenlemelerin ardından SSK veya BAĞKUR fark etmeksizin tüm sigortalılar için
hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımı süresi kabul
görmektedir. Bu noktada bir örnek vermek gerekirse; eşinden boşanması sebebiyle
yetim aylığı başvurusunda bulunan bir kadın için zamanaşımının başlangıç
tarihi, anne veya babasının ölüm tarihinden değil, eşinden boşandığı tarihten
itibaren başlatılmaktadır.

İş Kazasında Zamanaşımı Süresi Ne Zaman Başlar?

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan
alınan malullük aylıkları da beş yıllık zamanaşımı süresine tabi tutulan gelir
ve aylıklar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda iş kazaları veya meslek
hastalıkları sebebiyle meslekte kazanma gücünde en az %10 oranında kayıp
yaşayan hak sahipleri de bu durumlarına ilişkin sağlık raporları aldıkları
tarih itibarıyla zamanaşımı sürecini başlatmış olmaktadır. Dolayısıyla hak
sahiplerinin söz konusu malullük aylığı için sağlık raporlarının düzenlendiği
tarih, SGK’dan ödeneklerini alma konusunda beş yıllık zamanaşımı sürelerinin de
başlangıç tarihi olarak kabul edilmektedir.

Mirasçıların Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından yapılan aylık, gelir, yardım ve diğer ödeneklerin bazılarında
yukarıda belirtmiş olduğumuz gibi beş yıllık zamanaşımı süresinin dışında
farklı bir prosedür uygulanmaktadır. Zira sigortalı ya da hak sahiplerinin
zamanında eksik aylık aldıklarının bu kişilerin ölümünün ardından tespit
edilmesi durumunda, yasal mirasçılar bu kişilere ödenen eksik paraları alabilme
hakkına sahiptir. Ancak vefatın ardından gerçekleşen bu ödemeler için
mirasçılara tanınan zamanaşımı süresi beş yıl yerine iki yıl olarak belirlenmiştir.
Bu bağlamda yasal mirasçılar, vefat eden hak sahiplerine ödenmesi gereken eksik
ödemelerin tahsilinde sadece son iki yıl içindeki paraları alabilme durumuna
sahiptir.

Hak Düşürücü Sürelere Dikkat Edilmesi Gerekir

Sosyal Güvenlik Kurumu’nda
bazı aylık ve ödemeler için hak düşürücü süre söz konusu olmaktadır. Örneğin
geçici iş göremezlik ödeneği, evlenme ve cenaze ödenekleri ile ölüm toptan ödemeleri,
beş yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumundan istenilmezse, bir daha
ödenmemektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.