Gündem

Türkiye’de Farklı Sektörlere Koronavirüs Salgını Sonrası Durum Ne Oldu, Toparlanma Ne Zaman Gerçekleşecek?

Çin’den sonra tüm Avrupa ve dünyaya yayılan Koronavirüs salgını Türkiye’ye de ulaştı. Birçok farklı sektör ciddi olumsuz etkiler yaşadığı Türkiye’de Deloitte Danışmanlık Ekibi, “Küresel Covid-19 Salgını’nın Türkiye’de Farklı Kategorilere Etkileri Raporu”na göre kategorilerin yaşadıkları etkiler açıklandı.

KATEGORİLERİN GENEL DURUMU NE?

Dünyayı etkisi altına alan ve küresel salgın olarak ilan edilen Koronavirüs salgını sebebiyle yaşam tarzı, iş alışkanlıkları, çalışma durumları ve sosyal hayatta ciddi değişiklikler yaşandı. Hazırlanan “Küresel Covid-19 Salgını’nın Türkiye’de Farklı Kategorilere Etkileri Raporu”na göre, uzaktan eğitim ve çalışma, ulusal market zincirleri, sağlıklı ürünler ve hobi sitelerine olan etkileşimler artış gösterdi.

Hazırlanan rapora göre, özel sağlık kurumları, havayolu şirketleri, emlak ve otomobil satışları, otel ve konaklama şirketleri ile kültür sanat faaliyetleri salgından negatif yönde etkilenen sektörler olarak belirlendi.

ULUSAL MARKETLER 2 KAT, UZAKTAN EĞİTİM VE ÇALIŞMA 15 KAT FAZLA ETKİLEŞİM GÖSTERDİ

Salgının yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye’de eğitime ara verilip, uzaktan eğitim uygulanmaya başladı. Uzaktan eğitim için kullanılan Skype, EBA ve Zoom gibi video konferans kanalları 15 kat fazla etkileşim gösterdi. Bu kategorideki en fazla etkileşim ise Milli Eğitim Bakanlığı’nın uzaktan eğitim için kullandığı kanal EBA üzerinden gerçekleşti.

Evde yaşamanın verdiği etki ile e-ticaret siteleri ve ulusal marketler zincirlerinin sanal marketlerinin karantina süresinde yakaladığı etkileşim 2 kat arttı. Bu kategoride ulusal marketler, kuvvetli lojistik ve eve dağıtım altyapıları 2 kat artış yakaladı. Sağlıklı ürünler kategorisi de aynı şekilde virüs etkisiyle artış yaşayan kategoriler arasında yer aldı.

KIYAFET VE AYAKKABI KATEGORİLERİ AGRESİF İNDİRİMLER İLE BÜYÜDÜ

Salgın sonrasında en hızlı yükselen kategorilerden biri internet TV oldu. Salgın sebebiyle “Evde kal” çağrısı yapıldığından beri internet TV, medya, evcil hayvan, oyun, kıyafet ve ayakkabı kategorileri sırayı takip etti. Salgın gündem haline gelmeye başladıktan sonraki ikinci haftada düşüş yaşamaya başlayan kıyafet ve ayakkabı kategorisi agresif bir yükseliş yaşadı. Ancak son iki haftada yükseliş yaşasa da kıyafet ve ayakkabı kategorisinde kalıcı bir yükseliş görülmeyebilir. E-ticarete daha önce uyum sağlamış firmalar ise daha kalıcı bir şekilde yükselişte devam edebilir olarak öngörülüyor.

Çocuk ve bebek ürünleri kategorisinde ise; bez, mama, ıslak mendil gibi hızlı tüketilen ürünler büyük boylarda tercih edilirken, bebek arabası gibi kalıcı ürünlerde düşüş yaşandı.

TALEPLERİN DİJİTAL KANALA KAYMASI HAZIRLIKSIZ YAKALANMALARINA SEBEP OLDU

Pozitif yönde büyüme gösteren son kategoride ise kişisel bakım, iç giyim, kozmetik, kitap, akaryakıt ve indirim marketleri yer aldı. Son dönemlerde hızla büyüme sürecine giren indirim marketleri, taleplerin birden dijital ortama kayması sonucunda hazırlıksız yakalandı.

Mart ayının ilk haftalarında küresel olrak petrol fiyatlarındaki düşüş sebebiyle akaryakıt firmalarının etkileşimleri hızlı bir şekilde artış gösterdi. Ayın ikinci yarısına girildiğinde ise düşüş trendi ile ticari ve sosyal hayatın durgunlaşması bekleniyor.

SOSYAL MEDYANIN BÜYÜMESİ SINIRLI KALDI

Geleneksel medya kanallarından 3 kat daha fazla kullanılan sosyal medya kanallarının büyümesi bu süreçte sınırlı ve pozitif yönde oldu. Genç nüfus sebebiyle sosyal medya kullanımının zaten fazla olduğu Türkiye’de, salgın döneminde etkileşimde çok büyük bir artış gözlenmedi. Ancak en pozitif büyüme Twitter üzerinden yaşandı. Ev gereçleri, yapı malzemeleri ve elektronik eşya kategorilerinde de sınırlı bir pozitif yansıma gözlemlendi.

BAHİS VE SPOR MEDYASINDA HIZLI TOPARLANMA

Yaşanan küresel salgın sebebiyle bahis ve spor medyası düşüş yaşamaya başlamıştı. Ancak liglerin başlamasıyla bahis ve spor medyasına hızlı bir toparlanma görülmeye başlandı. Spor medyası ve bahislerin yanı sıra salgının yayılmasına paralel olarak kamu ve özel hastanelere olan randevu talebinde istikrarlı bir azalma görüldü. Özel sektördeki randevu talebinin azalması kamuya göre daha fazla olurken, pandemi süresinde bu istikrarlı azalmanın devam edeceği öngürlüyor.

Oto kiralama, ev temizliği, nakliye ve tamirat gibi hizmetler veren sektörlerin etkileşimleri, tüketicilerin hastalık bulaşma riskini azaltmak ve tasarruf yapmak amacıyla ihtiyaçlarını ötelemeleri sebebiyle sert düşüş gösterdi. Negatif trendin ise salgın süresince devam edeceği düşünülüyor.

İTHALAT AZALIRKEN, OTOMOBİL VE EMLAK YATIRIMLARI ERTELENİYOR

İş yeri, ev ve arsa kiralama işlemlerinde ve satışı yapılan internet sitelerinde Mart ayı başı itibariyle negatif trend başladı. Tüketicilerin risk algısının artmasıyla beraber uzun dönemli bir yatırım grubunda olan emlakçılık sektöründe etkileşimin daha da azalması bekleniyor. Benzer bir durum otomobil kategorisi için de yaşanıyor.

Havayolu taşımacılığı kategorisinde ise seyahat kısıtlamalarının gelmesi ile birlikte Mart ayında başlayan negatif eğri, salgının devam etmesi ile paralel olarak negatif yönde seyir ediyor. 
Uluslararası pazaryerlerinin yurt dışı sitelerinden yapılan ithalat talebinin ise Mart’ın son haftalarında sert düşüşler gözlemlendi. İthalatın gerçekleştirildiği ülke fark etmeksizin ileriki aylarda da paralel şekilde devam etmesi bekleniyor.

YEMEK SİPARİŞİ SİTELERİNDEKİ NEGATİF TRENDİN TOPARLANMASI BEKLENİYOR

Kariyer siteleri, yemek sipariş siteleri ve kurumsal hizmetler ticaret hayatının yavaşlamasına paralel olarak azalış yaşanıyor. Eve sipariş sitelerinde yaşanan trafiğin azalması üzerine yemek tarifi sitelerine olan talepte de yaklaşık 3-4 kat kadar artış gözlemlendi. Evde yemek yapma talebine bağlı olarak tüketim ürünlerine olan talep, küçük ev aletlerine kaydı. Ancak bu ürünlerdeki trendin doygunluğa ulaştığı ve yakında trendin yavaşlaması ön görülüyor.

Sosyal etkileşimin azalmasına yönelik cinsel yaşam ürünlerine olan talepte de ciddi oranda düşüş yaşandı. Kondom gibi ürünlere olan talepteki azalış trendinin de yine devam etmesi bekleniyor.

SAĞLIK VE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIKLARI KAMU HİZMETLERİNDE POZİTİF OLARAK AYRIŞTI

Sosyal ve ticari hayatın yavaşlaması ve belli kamu hizmetlerin azaltılması ile hamu hizmeti platformlarının etkileşimleri azaldı. Başta e-devlet olmak üzere kamu hizmet platformlarına olan etkileşim azalırken, Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları diğer kurumlardan pozitif olarak ayrıştı.

Mobilya, pazaryeri ve spor alışverişlerinde de sınırlı da olsa negatif bir etki görülüyor. Bu etkiler arasında ise en hızlı toparlanma pazaryerleri için öngörülüyor.

BANKACILIK VE KARGO TAŞIMACILIĞINDA DA NEGATİF ETKİLER SINIRLI KALDI

Koronavirüs salgını sebebiyle ticari hayatın yavaşlaması ile vergi, sigorta, ihale portalları gibi etkileşimler yüzde 30-40 oranında azaldı. Her ne kadar bireysel bankacılık ve etkileşimleri çok azalmasa da ticaretin yavaşlaması ile ticari bankacılık işlemlerinde de yavaşlama görüldü.

Farklı seviyelerdeki kamu ve eğitim kurumlarının etkileşimleri incelendiğinde Mart ayının ilk haftalarında okullara ve üniversitelere ara verilmesiyle birlikte etkileşimlerde düşüş görüldü. Görülen bu düşüş ise son haftalarda telafi edildi. Özel ve kamu kuruluşlarında uzaktan eğitime devam edilmesi ve yaygınlaşması ile birlikte eğitim kurumlarının trendinin kuvvetli bir şekilde pozitif olması bekleniyor.

“HAZIRLIKSIZ YAKALANAN FİRMALAR, MÜŞTERİ KAYBI YAŞADI”

Konuya ilişkin açıklamalar ve değerlendirmeler yapan Deloitte Şirket Ortağı Hakan Göl şu ifadeleri kullandı:

“Hızla yükselen e-ticarete hazırlıksız yakalanan firmalarda sipariş takip ve teslimat süreçlerinde yaşanan yoğunluk müşteri kayıpları meydana getirdi. Sipariş ve teslimat süreçlerinin tamamen dijitalleşmesi ya da bu alanda üçüncü parti desteği alan firmaların daha başarılı bir şekilde ayrıştığını gözlemlemekteyiz. Efsane Cuma gibi yoğun satış dönemlerinde yaşanan kapasite sıkıntıları ve müşteri memnuniyetsizliklerini çözmek için kendi dağıtım ağına ve ekiplerine yatırım yapan firmalar bu yatırımlarının karşılığını salgın sürecinde almışlardır.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.